Ένα βαθιά ανθρώπινο έργο για ανθρώπους που έμαθαν να ζουν για τους άλλους. Η Κατίνα είναι η προσωποποίηση όσων αφιέρωσαν τη ζωή τους στις υποχρεώσεις, στα καθήκοντα, στις ευθύνες και στα ατελείωτα ηθικά “χρέη”. Μια ζωή δεσμεύσεων και προσαρμογής στις ανάγκες των άλλων.
Μέσα από το χιούμορ και το δράμα, η διαδρομή της φωτίζει τις συγκρούσεις και τις στιγμές αυτογνωσίας που οδηγούν στην επαφή με επιθυμίες που δεν ειπώθηκαν και ανάγκες που έμειναν για χρόνια στο περιθώριο.
Εμεις συναντήσαμε την ηθοποιό-πρωταγωνίστρια Αικατερίνη Παπασιδέρη, του έργου «Αντίστροφη Μέτρηση», εχει κάνει την σκηνοθεσία και μιλήσαμε μαζί της.
- Στο έργο “Αντίστροφη Μέτρηση” το κείμενο πού συνυπογράφεται με τον Μίμη Καπέρδο. Πόσο προκλητικό είναι να σκηνοθετείτε ένα δικό σας κείμενο και ταυτόχρονα να πρωταγωνιστείτε σε αυτό;
«Το προκλητικό στοιχείο δεν είναι ότι πρωταγωνιστώ σε δικό μου κείμενο, αλλά ότι οφείλω να το αντιμετωπίζω με αυστηρότητα ως δημιουργός. Στα έργα που ανεβάζω, πρώτα τα σκηνοθετώ και μετά πλάθεται το κείμενο ξανά και ξανά μέσα στις πρόβες, μέχρι αυτό που ξεκινά ως βάση να καταλήξει σε ένα ολοκληρωμένο έργο.
Η πρόκληση είναι να του επιτρέψω να αλλάξει και να αναπνεύσει, ώστε να γίνει καθολικό και όχι προσωπική εξομολόγηση».
- Είναι δύσκολο για μια γυναίκα που έχει μάθει να ζει για τους άλλους να κάνει πραγματικότητα την απόφαση για την “Αντίστροφη Μέτρηση” προς τον εαυτό της και τα θέλω της;
«Ναι, είναι δύσκολο, γιατί μια τέτοια γυναίκα δεν έχει μάθει να ακούει τα “θέλω” της, αλλά τις ανάγκες των άλλων. Έχει εκπαιδευτεί να θεωρεί την προσφορά αρετή και τη διεκδίκηση εγωισμό. Όταν αποφασίζει να στραφεί προς τον εαυτό της, νιώθει ενοχή, φόβο και αμφιβολία.
Η “Αντίστροφη Μέτρηση” δεν είναι μια ρομαντική απόφαση, αλλά μια πράξη ευθύνης. Είναι η στιγμή που η φροντίδα παύει να σημαίνει αυτοακύρωση και γίνεται συνειδητή επιλογή. Εκεί αρχίζει η πραγματική αλλαγή».
- Πόσο δύσκολη είναι η ισορροπία ανάμεσα στη συγκίνηση του έργου και το χιούμορ που απαιτεί ο ρόλος στην προσπάθεια της απελευθέρωσης;
«Η ισορροπία αυτή είναι απαιτητική, γιατί συγκίνηση και χιούμορ δεν πρέπει να ακυρώνουν το ένα το άλλο. Αν τονιστεί υπερβολικά η συγκίνηση, το έργο βαραίνει. Αν κυριαρχήσει το χιούμορ, χάνεται το βάθος.
Στην πραγματικότητα όμως, αυτά τα δύο συνυπάρχουν όπως και στη ζωή: γελάμε την ώρα που πονάμε και συγκινούμαστε τη στιγμή που συνειδητοποιούμε κάτι αληθινό. Το χιούμορ λειτουργεί ως δρόμος για να φτάσει ο θεατής στη συγκίνηση χωρίς άμυνα, και η συγκίνηση δίνει στο χιούμορ λόγο ύπαρξης. Εκεί γεννιέται η απελευθέρωση του ρόλου και η ουσιαστική επικοινωνία με το κοινό».
- Η ηρωίδα έρχεται αντιμέτωπη με το “πολύ αργά”. Μέσα από τον ρόλο, υπάρχει πράγματι ηλικιακό ή χρονικό περιθώριο στην ευτυχία και το τέλος δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως τέρμα αλλά και ως αφετηρία;
«Το <πολύ αργά> είναι μια σκέψη που μαθαίνουμε, δεν είναι αλήθεια. Μαθαίνουμε να τη λέμε στον εαυτό μας για να μην αλλάξουμε. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει ηλικιακό όριο στην ευτυχία, υπάρχει μόνο ο φόβος της αλλαγής.
Στο έργο, το τέλος δεν λειτουργεί ως τέρμα αλλά ως αφετηρία, γιατί η συνειδητοποίηση έρχεται τη στιγμή που ο άνθρωπος τολμά να δει καθαρά τη ζωή του. Εκεί γεννιέται η δυνατότητα για κάτι καινούργιο. Όχι επειδή όλα διορθώνονται, αλλά επειδή αλλάζει ο τρόπος που τα αντιμετωπίζουμε».
- Με ποια στοιχεία της Κατίνας το κοινό θα ταυτιζόταν εύκολα;
«Το κοινό ταυτίζεται με την Κατίνα γιατί είναι ένας άνθρωπος που έμαθε να βάζει τους άλλους πριν από τον εαυτό της. Με τη συνήθεια να αντέχει, να συμβιβάζεται και να λέει “ναι” για να κρατά τις ισορροπίες.
Ταυτίζεται με την κούρασή της, με τις σιωπές της, με τον τρόπο που περνάει ο χρόνος και την πίεση να προλάβει πολλά πράγματα. Με την ανάγκη να αντέχει και να προσαρμόζεται, στιγμές που όλοι έχουμε νιώσει και που ξυπνούν έναν καθρέφτη για τον καθένα μας».
Σημείωμα σκηνοθέτη
Η «Αντίστροφη Μέτρηση» εξερευνά πώς η ζωή μας διαμορφώνεται από τις υποχρεώσεις και τις ανάγκες των άλλων, και πώς μέσα από στιγμές αυτογνωσίας ανακαλύπτουμε τις δικές μας επιθυμίες. Το έργο κινείται ανάμεσα στο χιούμορ και τη συγκίνηση, χωρίς έτοιμες απαντήσεις, και καλεί τον θεατή να σκεφτεί τι από όσα ζει είναι πραγματικά δικό του.
Επιμέλεια Συνέντευξης:
Χρυσώ Κοντάκου
τα ΕΠΙΚΑΙΡΑ 